Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Góra
Menu górne
Treść główna
Menu prawe
Dół strony
Znajdujesz się w: Strona główna / Samorząd Gminy / Sołectwa / Historia - zabytki / Lamki

Lamki

 

Dzieje wsi Lamki

Sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy. Jedną z 34 jednostek pomocniczych na terenie Gminy Ostrów Wielkopolski jest sołectwo Lamki, które obejmuje wieś o tej samej nazwie i osadę Zalesie. Na terenie wsi Lamki zamieszkują 793 osoby, a w Zalesiu zameldowanych jest 68 osób. Łącznie w sołectwie mieszka 859 osób. Pod względem liczby mieszkańców sołectwo Lamki należy do największych na terenie gminy. Więcej osób mieszka tylko w Gorzycach Wielkich (2068 osoby), Topoli Małej (1156), Lewkowie (1138), Wtórku (1053), Wysocku Wielkiem (958) i Sobótce (876).

Zarówno Lamki jak i  Zalesie są stosunkowo młodymi miejscowościami, gdyż powstały w pierwszej połowie XIX wieku. Obie miejscowości stanowiły wówczas własność Rodziwiłłów i wchodziły w skład dóbr przygodzickich. Dobra przygodzickie w rękach Radziwiłłów były od roku 1755, a w ich skład wchodziło miasto Ostrów, 22 wsie i 60 mniejszych miejscowości, tak zwanych pustkowi skupionych głównie w pobliżu Przygodzic i Krępy. W roku 1773 dobra pod względem administracyjnym dzieliły się na 5 kluczy zwanych wówczas administracyjnymi. W skład każdego klucza wchodziło po kilka folwarków pańszczyźnianych wraz z przynależnymi do nich wsiami. Nie we wszystkich wsiach były folwarki. Największą liczbę wsi i folwarków obejmował klucz przygodzicki mający 6 folwarków z należącymi do nich wsiami, 1 folwark bez wsi, 3 wsie bez folwarków i pustkowia przygodzickie. Miasto Ostrów należało do klucza  krępskiego, który obejmował ponadto 5 wsi z folwarkami, w tym Zacharzew. Pozostałe  klucze to małotopolski, tarchalski i jaskólski. Ten ostatni obejmował folwarki i wsie: Jaskółki i  Radłów  oraz wieś Świeligów. Klucz małotopolski obejmował folwarki i wsie: Gorzyce, Topola Mała i Zębców oraz połowę wsi Topola Wielka. Na terenie dzisiejszego sołectwa Lamki rosły wówczas lasy. Szacuje się, że lasy stanowiły co najmniej 50-55% ogólnego obszaru majątku. W lasach dóbr przygodzickich prowadzona była nowoczesna gospodarka leśna, którą kierował leśniczy mający do pomocy 11 strzelców, których obowiązkiem było strzeżenie lasu. Jeden z tych strzelców mieszkał w Świeligowie. Każdy strzelec musiał zabić i oddać do dworu jednego wilka, za co otrzymywał 1 czerwony złoty bądź płacił go sam, w wypadku niewywiązania się z tego zadania.

W okresie pierwszej Rzeczypospolitej tereny obecnego sołectwa Lamki leżały na terenie powiatu i województwa kaliskiego. W okresie Sejmu Czteroletniego (1788-1792) na ziemiach polskich przeprowadzony został pierwszy ogólnopolski spis ludności i dymów pod potrzeby zaciągu wojskowego oraz oszacowano wszystkie majątki ziemskie dla potrzeb reformy podatkowej. Według tego spisu w Zacharzewie było 30 dymów i 226 osób, w tym 105 kobiet i 81 mężczyzn powyżej 15 roku życia. W Świeligowie było tylko 9 dymów i 66 mieszkańców, w tym 31 kobiet i 18 mężczyzn powyżej 15 roku życia, a w Radłowie 22 zabudowania i 188 mieszkańców, w tym 90 kobiet i 50 mężczyzn powyżej 15 lat. W tym samym okresie Gorzyce Wielkie liczyły 46 dymów i 364 mieszkańców, w tym 172 kobiety i 117 mężczyzn powyżej 15 lat. Pobliska wieś Łąkociny wchodząca w skład starostwa niegrodowego odolanowskiego liczyła 33 dymy i 282 osoby, w tym 143 kobiety i 87 mężczyzn powyżej 15 lat. W świetle szacunków największy dochód roczny dawały Gorzyce Wielkie - 3220 złp. Dochody z pozostałych wsi oszacowano na: Radłów - 2021 złp., Zacharzew - 2196 złp., Łąkociny - 1455 złp., Świeligów - 80 złp. (nie było w tej miejscowości folwarku).

W wyniku drugiego rozbioru Polski cała Wielkopolska znalazła się pod panowaniem pruskim. w styczniu 1793 roku obszar województwa kaliskiego zajmują wojska pruskie pod dowództwem generała-majora von Frankenberga. W dniu 7 maja tego roku król pruski odbiera hołd od mieszkańców południowej Wielkopolski. Prusacy zajęte tereny dzielą na 3 departamenty, a te na wiele nowych powiatów. Utworzony zostaje wtedy powiat odolanowski, wchodzący w skład departamentu kaliskiego. Panowanie pruskie nie trwało długo, gdyż w listopadzie 1806 roku wojska napoleońskie zajmują Wielkopolskę, a ludność naszego regionu nie czekała bezczynnie i sama rzuciła niewolę. W dniu 7 listopada generałowie: Paweł Skórzewski z Parczewa (także właściciel Raszkowa, Szczur i Wysocka Wielkiego) i Michał Lipski z Lewkowa na czele kilkuset ochotników zajęli Kalisz i wzięli do niewoli pruski garnizon. Przystąpiono do tworzenia oddziałów wojskowych, w tym 7 pułk piechoty, który stacjonował w Ostrowie i okolicy. Pułk ten walczył później w Prusach Wschodnich, w Hiszpanii, a w roku 1812 brał udział w wyprawie napoleońskiej na Rosję. Po klęsce Napoleona teren Południowej Wielkopolski znalazł się ponownie pod pruskim panowaniem.

Kongres wiedeński w 1815 roku potwierdził ten fakt. Utworzono Wielkie Księstwo Pruskie, którego namiestnikiem został właściciel dóbr przygodzickich Antoni Radziwiłł (1775-1833), spokrewniony z pruskim domem panującym.

Prusacy przywrócili poprzedni podział administracyjny, w tym powiat odolanowski. Powierzchnia powiatu została pomniejszona, gdyż odłączono od niego miejscowości przylegające  do Pleszewa i Sobótki. Siedziba władz powiatowych została przeniesiona z Odolanowa do Ostrowa.

W latach 30-tych dziewiętnastego wieku w poszczególnych miejscowościach następowało uwłaszczenie chłopów i zniesienie pańszczyzny na podstawie pruskiej ustawy z dnia 8 kwietnia 1823 roku. Była to pierwsza wielka reforma rolna na ziemiach polskich. Od tego momentu ustały na wsi stosunki feudalne, a zapanowały nowe kapitalistyczne, oparte na własności środków produkcji. Folwarki stały się przedsiębiorstwami kapitalistycznymi, a szlachta przekształciła się w ziemian. Uwłaszczeniem objęto tylko najbogatszych chłopów, a wszystkich pozostałych mieszkańców wsi pozbawiono prawa do ziemi. Uwłaszczenie było procesem długotrwałym, który zakończył się w powiecie odolanowskim dopiero w końcu lat sześćdziesiątych XIX wieku. Właściciele dążyli do okrojenia udziałów chłopskich i oddania we władanie chłopów najgorszych gruntów. Nastąpiła seperacja gruntów i zabudowań dworskich od terenów chłopskich. Jeżeli zabudowania chłopskie zlokalizowane były zbyt blisko od terenów dworskich, to przenoszono je na inne grunty. W rezultacie wszystkie wsie podzieliły się na dwie części: chłopską i folwarczną (dworską). Z części chłopskiej wsi utworzono gminy, na czele których stali sołtysi. Folwarki stanowiły obszary dworskie, których przełożonymi byli ich właściciele.

W roku 1832 władze pruskie odebrały szlachcie stanowiska wójtów, a w roku 1837 wprowadzono urząd komisarza obwodowego, któremu podlegały gminy i obszary dworskie na określonym terenie.

Właściciele majątków powiększali obszary ziemi uprawnej przez karczowanie lasów. Do roku 1840 wykarczowane zostały całe połacie lasów, a pozostałe zostały mocno przetrzebione. W efekcie cena drewna wzrosła dwukrotnie na terenie powiatu.

Wydaje się, że wieś Lamki, zwana wówczas Łamkami powstała właśnie w tym okresie. Na starej pruskiej mapie powiatu odolanowskiego z 1821 roku na skrzyżowaniu lokalnych dróg leśnych: Gorzyce-Świeligów i Zacharzew-Łąkociny zaznaczono kilka zabudowań, które określono jako miejscowośc Łamki. Wydaje się, że w wyniku wykarczowania okolicznych lasów rozbudowie uległy Łamki. W połowie lat czterdziestych XIX wieku w ramach dóbr przygodzickach książąt Radziwiłłów wymienia się wieś większą Łamki liczącą 22 dymy i 168 mieszkańców oraz znajdujący się w pobliżu posterunek leśny Białobłoty, gdzie był tylko jeden dym, w którym mieszkało 11 osób. Posterunek ten zaznaczony jesttakże na wyżej wymienionej mapie z 1821 roku.

Wraz z karczowaniem lasów duże znaczenie miały również prace melioracyjne prowadzone wzdłuż  rzeki Barycz. Przed melioracją w dokumentach często używano sformułowania „łąki na błotach Baryczy". W wyniku tych prac nastąpił znaczny wzrost powierzchni pastwisk i łąk, a tym samym zlikwidowano niedostatek pastwisk latem i siana zimą. W efekcie wzrosło pogłowie bydła, owiec, nierogacizny oraz koni, którymi w większym stopniu zaczęto uprawiać ziemię. Zastępowały one używane do tego celu powolniejsze i słabsze woły.

W majątkach ziemskich dość powszechnie rezygnowano z trójpolówki na rzecz bardziej wydajnego płodozmianu. Zmiany w tym zakresie w gospodarstwach chłopskich następowały bardzo powoli.

Wszystkie te zmiany doprowadziły w latach pięćdziesiątych XIX wieku do utworzenia na terenie przylegającym do Łamek folwarku Zalesie, którego właścicielami byli Wilhelm i Bogusław Radziwiłłowie.

W roku 1865 grunty folwarczne obejmowały już 1071 mógr, a 16 lat później 350,5 ha, w tym 254 ha gruntów ornych i 89, 1 ha łąk. Wprowadzono tam tucz bydła i sprzedaż mleka. W latach 90 XIX wieku w Zalesiu były 2 dymy i 104 mieszkańców. W następnych latach powierzchnia majątku systematycznie się zmniejszała. W roku 1907 było tyło 304 ha na których hodowano 40 koni, 120 świń i 74 szt. bydła, w tym 46 krów. Najprawdopodobniej od czasu powstania folwark był wydzierżawiany tak jak inne majątki wchodzące w skład dóbr przygodzickich. W latach 1870-1877 dzierżawcą był E. Kropff. Później dzierżawiła go jego żona Klementyna. Przed rokiem 1909 dzierżawę przejął Paweł Doerffer, a następnie Leon Doerffer, który występuje w aktach urzędowych w roku 1926 i 1930. W roku 1926 zarejestrowano w Zalesiu hodowlę konia szlachetnego półkrwi. Wtedy majątek obejmował obszar 273 ha, w tym było 247,9 ha pól uprawnych, 17,8 ha łąk i pastwisk, a nieużytki, podwórza i drogi zajmowały 7,6 ha. Trzy lata później w majątku uprawiano pszenicę na powierzchni 24,5 ha, żyto - 85,6 ha, jęczmień - 1,6 ha i owies - 47,5 ha. Dalej w majątku 3,5 ha obsiano kończyną, 0,7 ha saradelą. Duży był także areał upraw okopowych, gdyż ziemniaki zajmowały 56,2 ha, a buraki 22,5 ha ziemi. W 1934 roku w Zalesiu chowano 34 konie, 64 sztuki bydła (w tym 42 krowy), 109 świń i 12 kóz.

W latach trzydziestych XIX wieku władze pruskie zaczęły organizować szkoły publiczne. Wydaje się, że dzieci ze Świeligowa początkowo uczęszczały do szkółki parafialnej w Zacharzewie, która istniała tam już co najmniej od 1836 r., a nauczycielem był Florian Nowacki. Następnym nauczycielem w tej szkółce był w 1856 r. Antoni Rowecki, w 1958 roku zastąpiony przez Ignaca Łukaszewskiego. Od roku 1862 istniała szkółka w Lamkach, do której uczęszczały dzieci z Lamek, Świeligowa i Zalesia, a nauczycielem był Franciszek Cieśliński. W roku 1864 w szl.ółce tej pracował Jan Hoppe i w 1873 r. Jan Matecki. W roku szkolnym 1872/1873 do szkółki w Lamkach uczęszczało 75 dzieci, a do placówki w Zacharzewie 60 uczniów. Nauczyciele w Lamkach otrzymywali wynagrodzenie w wysokości 44 talarów rocznie oraz dodatek na kwotę 42 talarów. Oprócz tego nauczyciele otrzymywali 47 szeflów zboża i 136 arów ziemi do uprawy. W Zacharzewie nauczyciele otrzymali jeszcze większe wynagrodzenie, gdyż płacono im 69 talarów pensji i 60 talarów dodatku oraz otrzymywali 18 szeflów zboża i 6 mórg roli.

Obie szkoły były szkółkami jednoklasowymi, ale prowadzącymi oddziały: najniższy, średni i najwyższy. W oddziale najniższym było 25 godzin nauki, a w pozostałych oddziałach po 32 godziny.

Najwięcej czasu poświęcono nauce języka niemieckiego - I1 godzin w oddziale najniższym, 10 w średnim i 8 w najwyższym. Na naukę języka polskiego poświęcono w oddziale najniższym 5 godzin, a w pozostałych dwóch oddziałach po 3 godziny. Na naukę religii przeznaczono 4 godziny w oddziale najniższym i po 5 godzin w pozostałych oddziałach. Na rachunki i naukę o przestrzeni przeznaczono po 4 godziny w dwóch niższych oddziałach i 5 godzin w najwyższym oddziale. We wszystkich oddziałach uczono śpiewu - 1 godzina w najniższym oddziale i po 2 godziny w pozostałych dwóch oddziałach. W oddziale średnim i najwyższym uczono także robót ręcznych (po 2 godziny) rysunków (po l godzinie) oraz tzw. „realia" (5-godzin).

Obowiązywał przymus szkolny, ale dzieci uczęszczały do szkół nieregularnie. Władze państwowe aby przymusić dzieci do uczęszczania do szkoły podwoiły kary pieniężne, a nawet zastępowały je karą więzienia. W 1868 roku 61 uczniów w szkółce Nowe Kamienice - Pruślin opuściło 4776 dni nauki, a Wysocka Wielkim 144 dzieci opuściło 10324 dni nauki.

W powiecie odolanowskim istniały 62 szkółki katolickie zatrudniające 70 nauczycieli. Inspektorami szkółek byli dziekani poszczególnych dekanatów. Od roku 1873 państwo pruskie powierzyło nadzór szkolny świeckim inspektorom. Pierwszym był Antoni Baeck, ale po kilku tygodniach piastowania tego stanowiska zmarł 28 grudnia 1872 roku w Ostrowie. Następcą jego był Lux, syn byłego pastora w Odolanowie.

Do powstania szkółek wiejskich przyczynili się książęta: Michał, Antoni, Wilhelm, Bogusław, Antoni i Ferdynand Radziwiłłowie. Książe dziedzic był prezesem dozorów szkolnych. Na terenie majętności przygodzickiej, która w roku 1840 otrzymała nazwę hrabstwa, istniały 22 szkółki (we wszystkich wsiach).

Według radcy ziemskiego Teschowitza ziemia w Lamkach była owsiana, "czyli dobry grunt żytni". Grunty takie były w 47 miejscowościach na terenie powiatu odolanowskiego, w tym w Radłowie, Jaskółkach, Jelitowie i Ostrowie.

Najlepsze grunty „pszeniczne były w 16 wsiach, w tym Łąkocinach i Sulisławiu, Jankowie Zaleśnym i Kamienicacyh Starych. Nieco gorsza ziemia jęczmienna była w 40 posiadłościach, w tym w takich miejscowościach jak Zacharzew, Gorzyce Wielkie, Topola Mała, Świeligów, Przybysławice, Raszków i Raszkówek. Gorsze grunty niż owsiane były ziemie piaszczysto-żytnie w 8 miejscowościach w południowej części powiatu.

W połowie lat czterdziestych ubiegłego stulecia powiat odolanowski pod względem policyjnym dzielił się na pięć następujących okręgów: odolanowski, lewkowski, przygodzicki, rososzycki i skalmierzycki.

Lamki należały do okręgu przygodzickiego, który obejmował miejscowości należące do hrabstwa przygodzickiego. W skład hrabstwa wchodziły wsie: Bledzianów, Chynowa, Ludwików (huta szkła), Dębnica, Gorzyce Wielkie, Gorzyce Małe (z młynem Gorzyczka) Janków Przygodzki (ze strażnicą stawową Drygus i Pardolinem - handel rybami), Jaskółki (z folwarkiem Kamieniczka, posterunkiem leśnym Lasogaj i cegielnią), kolonia Kamienice Nowe, Krępa (z pustkowiem Mielczarek i osadą Wenecja), Lamki (z posterunkiem leśnym Białebłoto), Pruślin, Przygodzice (z pustkowiem Grochowisko), Nadstawki (z pustkowiami: Papiernia, Szmata, Tarchalskie, Trzcieliny i folwarkiem Strugi), Radłów, Czarnylas (z pustkowiami: Laki, Łabędź, Spalony, Zawidze i karczmą Krzyżaki), Szklarka Przygodzka (z koloniami: Antonin i Kotowskie oraz z pustkowiami: Kała i Lis), Tarchały (z karczmą Przerwa), Topola Wielka (z posterunkiem leśnym Bażantarnia i młynem Popłonik), Topola Mała (z posterunkiem leśnym Drygas), Wtórek (z posterunkiem leśnym Kąkolewiec, karczmą Trąba i młynem Olek), Wysocko Małe, Zacharzew, i Zembców. Na terenie hrabstwa były 993 dymy i mieszkało 10.760 osób)

Na początku lat osiemdziesiątych w Lamkach było już 40 dymów i 307 mieszkańców, w tym 87 osób wyznania ewangielickiego i 88 analfabetów.

Z dniem 1 października 1887 r. władze pruskie podzieliły dotychczasowy powiat odolanowski na dwa powiaty: odolanowski i Ostrowski. Ten drugi liczył 414,16 km2 i obejmował miasto Ostrów. Powiat Ostrowski dzielił się na 4 obwody: Ostrów - Północ, Ostrów - Południe, Sieroszewice i Skalmierzyce. Powiat odolanowski obejmował obszar 479,6 km2, a na jego obszarze leżały trzy miasta: Odolanów, Raszków i Sulmierzyce. Powiat ten dzielił się także na 4 obwody: Odolanów, Raszków, Czarny Las i Sośnie. Wszystkie obwody obejmowały łącznie 64 gminy wiejskie i 33 obszary dworskie.

Lamki w wyniku nowego podziału powiatu należała do komisariatu obwodowego w Odolanowie. W skład komisariatu wchodziły wsie: Chwaliszew, Chwaliszewek, Chruszczyny, Daniszyn, Gliśnica, Nabyszyce, Wierzbno, Gorzyce Wielkie, Boników, Garki i Huta oraz obszary dworskie: Chwaliszew, Chwaliszewek, Chruszczyny, Daniszyn, Gliśnica, Palczew, Sobczyna, Zofiówka, Gorzyce Wielkie, Baby i Huta. Zalesie wchodziło w skład komisariatu obwodowego w Raszkowie.
W skład obwodu wchodziły także gminy: Drogosław, Janków Zaleśny, Jaskółki, Jelitów, Lewkowiec, Moszczanka, Niemojewiec, Pogrzybów, Przybysławice, Raszkówek, Rąbczyn, Szczurawice, Skrzebowa, Sulisław, Świeligów, Walentynów, Łąkociny i Zalesie oraz obszary dworskie Łąkociny i Zalesie.

Podział ten zachował się także po odzyskaniu niepodległości przez Polskę. Dopiero z dniem I kwietnia 1932 r. zlikwidowano powiat odolanowski i w całości włączono go do powiatu Ostrowskiego. Dwa lata później z powiatu Ostrowskiego wyłączono miasto Sulmierzyce, gminy wiejskie i 3 obszary dworskie i włączono je do powiatu krotosryńskiego. Jednocześnie do powiatu Ostrowskiego włączono 11 gmin wiejskich i 9 obszarów dworskich z powiatu jarocińskiego oraz miasto Mikstat, 6 gmin wiejskich i 3 obszary dworskie z powiatu kępińskiego.

W lipcu 1934 roku zlikwidowano jednowioskowe gminy i obszary dworskie, a w ich miejsce utworzono miny zbiorcze, na czele których stali wójtowie. Mniejszymi jednostkami podziału administracyjnego były gromady obejmujące dotychczasowe gminy wiejskie i obszary dworskie. Na czele gromady stał sołtys.

Na terenie powiatu Ostrowskiego utworzono 12 gmin, w których była następująca liczba gromad: Biniew-9, Czarnylas-13, Czekanów-I I, Daniszyn-8, Granowiec-12, Mikstat-7, Odolanów-11, Przygodzice-7, Raszków-13, Sieroszewice-12, Skalmierzyce Nowe-19 i Wysocko Wielkie-8.

Gromada Łamki obejmowała Lamki i Zalesie i wchodziła w skład gminy Daniszyn, do której należały także gromady: Chruszczyny, Daniszyn, Gorzyce Wielkie, Łąkociny, Sulisław, Wierzbno i Zacharzew. W roku 1939 na terenie gminy Daniszyn mieszkało 5618 mieszkańców. Najwięcej osób - bo 1102 zamieszkiwało w gromadzie Zacharzew, a niewiele mniej w Daniszynie w której to gromadzie obejmującej wówczas także wsie: Cegły, Mazury, Onęber i Warszty zameldowanych było 1030 osób. W pozostałycyh gromadach mieszkało: w Chruszczynach - 272 osoby, w Gorzycach Wielkich - 908 osób, w Lamkach - 616, w Łąkocinach - 516, w Radziwiłłowie - 185, Sulisławiu - 426 i Wierzbnie - 503 osoby.

Po klęsce wrześniowej prawie cała historyczna Wielkopolska stanowiła tzw. „Kraj Warty" (Wartheland). Zwierzchnikiem, czyli namiestnikiem Rzeszy w tej prowincji był Artur Greiser, który jednocześnie był szefem partii hitlerowskie, czyli ganleiterem. „Kraj Warty" podzielony był na 3 rejencje: poznańską, inowrocłwską i łódzką. Rejencje dzieliły się na landratury, które odpowiadały polskim starostom powiatowym. Ostrów był siedzibą landrata. Ziemia ostrowska należała do rejencji łódzkiej. Powiat dzielił się na 4 miasta  i 13 gmin (Amtsbezirk).

Zmieniono nazwy wszystkich miejscowości. Lamki przemianowano na Waldhof, Świeligów na Schwielau, a Zacharzew na Sachert. Pozostałe gromady  otrzymały nazwy Chruszczyny - Paulshof, Daniszyn - Dieterelinde, Gorzyce Wielkie - Gross Bittersdorf, Łąkociny - Hohenwiese, Radziwiłłów - Radenau, Sulisław - Waldmark i Wierzbno - Thomasweide. Już w listopadzie 1939 roku Niemcy przystąpili do wysiedlania i wywłaszczania Polaków z najlepszych domów i gospodarstw rolnych. W roku 1943 nie było już we wsi żadnego gospodarstwa w rękach Polaków. W miejsce wywiezionych i wysiedlonych Polaków zajmowali Niemcy, którzy dotychczas zamieszkiwali tereny nad Morzem Czarnym w państwach nadbałtyckich i Rumunii. Dla dzieci z tych rodzin uruchomiono szkołę w budynku przy drodze do Świeligowa. Dzieci polskie nie uczęszczały w czasie wojny do szkoły. Według niemieckiej statystyki (tzw. Einwohneverfassung) w dni 1 października 1940 roku na terenie gminy Daniszyn  mieszkało 5646 osób, w tym 416 Niemców (stanowili 7,4% mieszkańców). W czasie wojny zginęło 65 mieszkańców gminy, a los dalszych 59 nie był znany. Wśród osób pozbawionych życia było 26 osób, które poległy w bezpośrednich działaniach wojennych, 16 zostało zamordowanych, a 9 zginęło podczas pobytu w więzieniach i obozach. Dalszych 14 osób zmarło podczas prac przymusowych. W dniach 23 i 24 stycznia 1945 roku teren gminy  został wyzwolony przez pododdział 3 Armii Gwardyjskiej gen. płk Gardowa.

Do miesiąca maja 1945 roku do Lamek wróciła większość wysiedlonej  podczas okupacji hitlerowskiej ludności, a wśród niej przedwojenny kierownik szkoły Józef Kolasa. Rozpoczęto przygotowania do rozpoczęcia roku szkolnego. Mieszkańcy Lamek i Świeligowa we własnym zakresie  uporządkowali budynki szkolne przy pomocy Urzędu Gminnego w Daniszynie. Na początku kwietnia rozpoczęła się nauka i trwała do 17 lipca. Uruchomiono dwie klasy pierwsze (83 uczniów) i dwie drugie (39 uczniów), klasę trzecią  (12 uczniów) i klasę czwartą (26 uczniów). Łącznie więc do szkoły uczęszczało 160 uczniów, a uczyło ich trzech nauczycieli: kierownik szkoły Józef Kolasa, Zofia Stadnicka i Aniela Grądzielewska. Następny rok szkolny rozpoczął się w dniu 3 września 1945 roku i do szkoły uczęszczało 158 uczniów. Ponieważ Józef Kolasa został przeniesiony na stanowisko kierownika szkoły w Zacharzewie, nowym kierownikiem szkoły z dniem 20 września został Władysław Duda. Oprócz tego zorganizowano szkołę wieczorową dla dorosłych na trzech poziomach. W zajęciach na najwyższym trzecim poziomie uczestniczyło 20 osób i uzyskało promocję do klasy szóstej. Zajęcia dla młodzieży w wieku 16-22 lata prowadzone były także w latach następnych, a nauka odbywała się codziennie w godz. 1800-2100.

Zmiany następowały także we wsi Lamki. Wiosną 1948 roku rozpoczęła się budowa szosy Łąkociny-Zacharzew realizowana ze środków powiatu. W czerwcu tego samego roku przystąpiono do budowy Domu Ludowego o wymiarach 14 m x 10 m w ramach czynu społecznego. Obiekt budowany był na ziemi sołeckiej. Większość pieniędzy na ten cel zdobyto poprzez organizację imprez kulturalnych. Część pieniędzy pochodziła z dotacji Zarządu Gminy Daniszyn.

Z dniem 1 maja 1949 roku otwarty został we wiosce pierwszy sklep Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska" w lokalu należącym do Stanisławy Cieślińskiej. Ona też była jednoosobową załogą tej placówki handlowej.       

W styczniu 1945 roku teren powiatu ostrowskiego został wyzwolony przez pododdziały Armii Gwardyjskiej gen. płk Gardowa.

W oparciu o przedwojenny podział administracyjny formowały się miejskie i gminne rady narodowe. Dopiero ustawa z dnia 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej władzy państwowej zniosła organy samorządu terytorialnego, organy administracji ogólnej i szereg urzędów administracji szkolnej i finansowej, a całość kompetencji przekazano radom narodowym i ich organom wykonawczym. Ustawa z dnia 25 września 1954 roku zlikwidowała gminy i dotychczasowe gromady i powołała nowe mniejsze jednostki - gromady. Wraz z powołaniem gromad zlikwidowano stanowiska sołtysa jako przedstawiciela wsi. W ich miejsce powołano pełnomocników.

Na terenie powiatu ostrowskiego powołano 39 gromad. Wieś Świeligów należała do gromady Gorzyce Wielkie, w skład której należało także sołectwo Radziwiłłów. Nowopowstałe gromady były jednostkami trzykrotnie mniejszymi do dotychczasowych gminy. Małe i słabe ekonomicznie gromady nie były zdolne do samodzielnego realizowania funkcji terenowych organów władzy i administracji państwowej. Dlatego też po kilku latach nieudanego eksperymentu zaczęto likwidować najsłabsze jednostki. Z dniem 31 grudnia 1961 roku zlikwidowano 14 gromad, wśród nich gromadę Radłów. Wieś Świeligów z tej gromady przyłączono do gromady Gorzyce Wielkie. A pozostałe sołectwa do gromady Raszków.

Kolejna reforma administracyjna weszła w życie z dniem 1 stycznia 1973 roku kiedy to zlikwidowano gromady i powołano gminy. Sołectwo Lamki znalazło się w granicach gminy Ostrów Wielkopolski.

 

Dzieje Ochotniczej Straży Pożarnej


Ochotnicza Straż Pożarna w Lamkach założona została w dniu 8 marca 1948 roku podczas zebrania wiejskiego odbywającego się w sali przy sklepie rodziny Cieślińskich w centrum wsi. Organizatorem zebrania i inicjatorem powołania straży pożarnej był sołtys Stanisław Gościniak, który jednocześnie ofiarował jednostce sikawkę ręczną jaką przechowywał na swojej posesji w stogu słomy. Pomysł został zaakceptowany przez wszystkich uczestników zebrania. Wybrano Zarząd jednostki, której prezesem został Władysław Woźniak, sekretarzem Franciszek Kowalski, a skarbnikiem Eugeniusz Cieśliński. W czerwcu tego samego roku członkowie OSP aktywnie włączyli się w budowę Domu Ludowego. Wśród inicjatorów budowy tego obiektu był proboszcz gorzycki ksiądz Teodor Korcz. W celu zdobycia pieniędzy na zakup niezbędnych materiałów do budowy tego obiektu jednostka organizowała zabawy taneczne i wystawiała amatorskie przedstawienia teatralne.

Negatywny wpływ na funkcjonowanie OSP wywarły zmiany dokonane w organizacji ochrony przeciwpożarowej na terenie naszego kraju na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych ubiegłego stulecia.

Nie zachowały się żadne dokumenty z działalności jednostki z tego okresu. Zgodnie z oświadczeniami najstarszych członków jednostki w roku 1955 przystąpiono do budowy strażnicy OSP. Obiekt przystawiono do istniejącego Domu Ludowego (świetlicy wiejskiej). Dużej pomocy w realizacji tej inwestycji udzieliła Komenda Powiatowa Zawodowej Straży Pożarnej w Ostrowie Wielkopolski, a szczególnie jej długoletni pracownik Edward Pawlaczyk, który przez wiele lat pełnił kierownicze funkcje w tej instytucji. Budowa strażnicy zakończona została w roku 1956 i wówczas Komenda Powiatowa ZSP przydzieliła jednostce na wyposażenie motopompę M-400. Posiadanie motopompy pozytywnie wpłynęło na prężność organizacyjną jednostki, która od tej chwili często wyjeżdżała na akcje gaśnicze i często uczestniczy w zawodach sportowo - pożarniczych.

W końcu grudnia 1956 roku działacze straży pożarnych powołują w Warszawie Związek Ochotniczych Straży Pożarnych, a w lipcu 1957 roku zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych wprowadzony został nowy wzorcowy statut OSP, który przywracał samorządowy charakter jednostek. Dlatego też od jesieni 1957 roku w poszczególnych OSP odbywały się zgromadzenia ogólne członków poszczególnych jednostek, na których przyjmowano statut wzorcowy jako podstawę działalności OSP. Według nowego statutu bieżącą działalnością jednostki kierował Zarząd, na czele którego stał prezes.

Komendantem OSP przez cały okres istnienia Komendy był Władysław Woźniak. Walne Zebranie OSP Lamki odbyło się w dniu 11 stycznia 1958 roku. Jednakże Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu  -Urząd Spraw Wewnętrznych dopiero pismem dnia 10 czerwca 1959 roku powiadomiło członków jednostki o wpisaniu OSP do rejestru stowarzyszeń.

Zachowana z tego okresu lista członków czynnych zawiera następujące nazwiska: Władysław Bielawski, Józef Celmer, Seweryn Czelusta, Tadeusz Czelusta, Marian Gierzp, Czesław Gościniak, Edmund Gościniak, Jan Gościniak, Franciszek Grzesiak, Franciszek Grzeszczyk, Józef Jędras, Stanisław Kociemba, Stanisław Magdziak, Tadeusz Nowacki, Marian Nowaczyk, Jan Płonka, Stanisław Pszeniczny, Stanisław Stachowiak, Tadeusz Stasiak, Bronisław Szóstak, Stanisław Szóstak, Władysław Szóstak, Kazimierz Wawrzyniak, Leon Wojczak, Marian Woźniak, Władysław Woźniak i Antoni Wróbel. Na liście członków wspierających umieszczone są następujące nazwiska: Ignac Adamski, Stanisław Brodala, Stanisław Cyfert, Leon Frąszczak, Franciszek Kempiński, Stanisław Krawiec, Stanisław Kubera, Jan Nowaczyk i Józef piątek. Niewiele osób z tych list zapłaciło składki członkowskie i trudno jest ocenić ich zaangażowanie i aktywność w realizacji zadań statutowych.

Podczas tego zebrania wybrano Zarząd w skłądzie: prezes - Jan Gościniak, naczelnik - Stanisław Kociemba, sekretarz - Stanisław Pszeniczny i skarbnik - Władysław Woźniak. Nowe władze jednostki energicznie zabrały się do pracy. W roku 1959 zelektryfikowano budynek i remizę OSP, założono w jej wnętrzu posadzkę i „wsówkę", odmalowano i naprawiono podłogę w świetlicy oraz założono drzwi frontowe. W marcu do naprawy oddano sikawkę ręczną, którą odebrano dopiero 10 stycznia 1960 roku. Nie wymieniony w protokóle tego zebrania gospodarz OSP poinformował członków, że beczkowóz będący na stanie jednostki nie wydaje się do dalszego użytku. W ciągu tego roku odbyło się 6 zebrań „plenarnych" i 6 zebrań Zarządu OSP. Liczba odbytych zebrań nie zadawalała Zarządu jednostki, gdyż prezes OSP w swoim sprawozdaniu na Walne Zebranie w dniu 24 stycznia 1960 roku wyjaśnił, że „druhowie pracują w różnych zakładach pracy co nie jest możliwe ustalić z góry kalendarz zebrań". Dalej podkreślił także, że część wykonanych prac finansowała Komenda Powiatowa Straży  w Ostrowie. Jednostka liczyła wówczas 23 członków i w okresie sprawozdawczym uczestniczyła w zawodach rejonowych oraz przeprowadzała kontrole przeciwpożarowe. Na koniec roku w kasie pozostało 3.447,82 zł.

Na kolejnej liście członków czynnych z 1965 roku brak jest Józefa Celmera, Seweryna Czelusty, Franciszka Grzeszczyka, Stanisława Magdziaka, Stanisława Pszenicznego, Stanislawa Stachowiaka, Tadeusza Stasiaka, Władysława Szóstaka, Leona Wojczaka, Mariana Woźniaka i Antoniego Wróbla. Nowymi członkami byli natomiast: Stanisław Brodala (poprzednio członek wspierający), Józef Białobłocki, Jan Kubiak, Czesław Pietrzak i Władysław Szulc. Na liście członków wspierających nie było wtedy Stanisława Krawca i wyżej wymienionego Stanisława Brodali.

W następnych latach w szeregi jednostki wstępuje wiele młodych członków a wśród nich: Marian Anioł, Zdzisław Głowacki, Stanisław Grzesiak, Marian Koryciak, Stanisław Kusterka, Zygmunt Nowacki, Jan Pietrzak, Marian Sikora, Eugeniusz Wawrzyniak, Edward Wiatrak, Antoni Wojtczak, Jerzy Woźniak i Stanisław Woźniak. Ponownie na liście członków widnieje nazwisko Tadeusza Stasiaka oraz Władysława Kieresie.

W roku 1968 utworzona zostaje Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, w skład której wchodzili: Kazimierz Kociemba, Mieczysław Kociemba, Marian Kubiak, Jerzy Kupajski, Antoni Nowacki, Zygmunt Ziemniak i Henryk Ziemniak. Tych trzech ostatnich nie ma już na liście członków MDP w 1970, ale nowymi jej członkami są: Stanisław Giwerski i Jan Płonka.

Na Walnym Zebraniu w dniu 27 stycznia 1968 roku wybrany został nowy Zarząd i Komisja Rewizyjna. Zarząd pracował w następującym składzie: prezes - Władysław Woźniak, naczelnik Marian Gierz, sekretarz - Zdzisław Głowacki i skarbnik - Jan Płonka. Komisję Rewizyjną tworzyli: Kazimierz Wierzyniak (przewodniczący), Ignacy Adamski i Franciszek Grzesiak.

W omawianym okresie nastąpiło duże ożywienie działalności OSP, której władze organizowały wiele imprez kulturalnych, głównie zabaw tanecznych. Dochód z tych imprez przeznaczony był na modernizację i remont sali wiejskiej, gdzie założono nową podłogę i zakupiono na jej wyposażenie nowe stoły krzesła i ławki. Powstał również pomysł budowy nowej świetlicy wiejskiej i na ten cel zakupiono 5,5 ton wapna, 10 ton cementu i kilkanaście przyczep żużla, z którego części następnie wyprodukowano 1600 pustaków. Przedsięwzięcia tego nie udało się jednak zrealizować gdyż brakowało determinacji i uporu działaczom jednostki. Pomysł też nie zyskał czynnego poparcia innych organizacji działających w wiosce.

W roku 1973 władze jednostki doprowadzają do ufundowania OSP sztandaru, który jest w użytkowaniu do chwili obecnej. W tym samym roku wybrano też nowy Zarząd, w którym funkcję prezesa powierzono Władysławowi Woźniakowi, a naczelnika Władysławowi Szulcowi.

Dwa lata później Komenda Powiatowa  przekazuje jednostce na wyposażenie używaną motopompę M-800. Zainstalowana zostaje syrena elektryczna. W drugiej połowie lat siedemdziesiątych w jednostce następuje wyraźny kryzys i wielu członków traci zapał do pracy społecznej. Na Walnym Zebraniu w 1976 roku nowym naczelnikiem został Jan Kubiak, a jego zastępcą Tadeusz Wawrzyniak. Delegatami na I Zjazd Gminny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Ostrowie Wielkopolskim zostali wybrani Władysław Woźniak i Jan Kubiak, który jednakże nie brał udział udziału w jego obradach.

Kolejne Walne Zebranie sprawozdawczo - wyborcze odbyło się w dniu 3 grudnia 1978 roku. Jednostka liczyła wówczas 33 członków zwyczajnych, 6 wspierających i 4 kobiety. Następuje kolejna zmiana na stanowisku naczelnika, gdyż funkcję tą obejmuje Bronisław Szóstak. Oprócz Władysława Woźniaka (prezes) w skład Zarządu wchodzą także: Jan Płonka (skarnik), Kazimierz Wałczyk (sekretarz) i Jan Domagała (gospodarz). Na czele Komisji Rewizyjnej staje Krystyna Olejnik, a jej członkami zostają: Czesław Pabich i Tadeusz Wawrzyniak. Delegatami na II Zjazd Gminny zostaje prezes i naczelnik, ale żaden z nich nie zostaje wybrany do władz tej instancji.

Rok później na Walnym Zebraniu w dniu 2 grudnia 1979 roku Zarząd OSP zostaje powiększony do 6 osób, gdyż na funkcję wiceprezesa wybrany zostaje Krzysztof Myślicki. Następuje zmiana na stanowisku sekretarza, którą to funkcję obejmuje Jan Pietrzak.

Ponownie Walne Zebranie sprawozdawczo - wyborcze odbyło się w dniu 7 grudnia 1980 roku. Zachowali swoje funkcje wszyscy dotychczasowi członkowie Zarządu za wyjątkiem Krzysztofa Myślickiego. Oprócz tego po raz pierwszy do Zarządu wybrany został Czesław Pabich jako wiceprezes oraz były naczelnik Jan Kubiak, tym razem na stanowisko zastępy naczelnika.

Zmienił się całkowicie skład Komisji Rewizyjnej, którą tworzyli: Kazimierz Wawrzyniak (przewodniczący), Antoni Anioł i Władysław Szulc. Delegatami na III Zjazd Gminny ZOSP zostali: Władysław Woźniak i Jan Pietrzak, którzy jednak nie zostali wybrani do władz gminnych. Podczas obrad ponownie wnioski o remont kapitalny świetlicy oraz remont motopompy i oczyszczenie zbiornika przeciwpożarowego. Należy także odnotować, że w tym roku po kilku latach przerwy ponownie wzięła udział w gminnych zawodach sportowo - pożarniczych sekcja chłopców od 16 do 18 lat Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej i zajęła piąte miejsce.

Na początku lat 80-tych wzrasta znacznie liczba członków OSP. Na Walnym Zebraniu sprawozdawczo - wyborczym w dniu 5 grudnia 1982 roku w szeregach jednostki było 44 członków zwyczajnych, 4 wspierających, 9 MDP i 4 kobiety. Władze OSP zostają ponownie w tym samym składzie wybrane na nową kadencję. Delegatami na IV Zjazd Gminny wybrani zostali: Jan Pietrzak i Bronisław Szostak. Zjazd odbył się w dniu 23 stycznia 1983 roku w strażnicy OSP w Topoli Małej.

W tym samym roku władze gminne w celu zaktywizowania działalności jednostki przyznają jej organizację gminnych zawodów sportowo - pożarniczych, które odbyły się na placu obok strażnicy w dniu 3 lipca. W zawodach w grupie kobiet i dwóch grupach mężczyzn uczestniczyło 28 sekcji. Mimo niewielkich rozmiarów placu na którym zorganizowano imprezę przebiegła ona bardzo sprawnie i przyniosła organizatorom wiele zasłużonych pochwał. Gorzej było z wynikami sportowymi, gdyż jedyna sekcja reprezentująca jednostkę w grupie drużyn bojowych zajęła 13 miejsce w stawce 16 rywali. Niepowodzenie to spowodowało, że OSP nie brała udziału w zawodach gminnych przez następne trzy lata.

Do dużych zmian we władzach jednostki dochodzi podczas kolejnego Walnego Zebrania sprawozdawczo - wyborczego, które odbyło się w dniu 1 lutego 1987 roku. Przed tym zebraniem uporządkowana zostaje ewidencja członków jednostki, po której liczyła ona tylko 28 członków zwyczajnych, 2 wspierających, 6 członków MDP i 5 kobiet. Nowym prezesem OSP zostaje dotychczasowy sekretarz Jan Pietrzak, a pełniący dotychczas tą funkcję Władysław Woźniak wybrany zostaje wiceprezesem. Pozostali członkowie Zarządu wybrani zostali do tego organu pierwszy raz. I tak naczelnikiem zostaje Ireneusz Więcek, a jego zastępcą Zbigniew Piesiewicz. Władysław Kiereś odjął funkcje skarbnika, Sewer Chenczke - sekretarza, a Antoni Anioł wybrany został gospodarzem. Komisję Rewizyjną tworzyli natomiast: Józef Wierzyk, Jan Kubiak i Władysław Szulc, który jako jedyny był w jej składzie w poprzedniej kadencji. Delegatami na kolejny V Zjazd Gminny, który odbył się w dniu 1 marca tego samego roku w Domu Strażaka we Wtórku byli: Jan Pietrzak i Ireneusz Więcek.

Po czterech latach przerwy jednostka uczestniczyła w gminnych zawodach sportowo - pożarniczych w grupie I (12-15 lat) w dniu 21 czerwca 1987 roku w Świeligowie i dwa tygodnie później w grupie III (sekcje bojowe) w Chruszczynach, gdzie w stawce 21 rywali zajęła 12 miejsce.

Na Walnym Zebraniu w dniu 21 czerwca 1988 roku z funkcji naczelnika rezygnuje Ireneusz Więcek, a funkcje tą po kilkunastoletniej przerwie ponownie obejmuje Władysław Szulc. Na zwolnione przez niego miejsce w Komisji Rewizyjnej wybrany zostaje Bronisław Szóstak, Podczas obrad członkowie jednostki deklarują aktywny udział w budowie miejscowej Szkoły Podstawowej. W dniu 10 lipca jednostka jest ponownie organizatorem gminnych zawodów sportowo - pożarniczych w kategorii oldboyów, które połączone zostały  z obchodami 40-lecia OSP. W zawodach tych sekcji OSP zajmuje ostatnie  9 miejsce, ale cała skromna impreza pozwoliła zaistnieć stowarzyszeniu na forum gminy.

Na Walnym Zebraniu w styczniu 1989 roku następuje zmiana na stanowisku naczelnika, którym zostaje Zbigniew Buśka. Pod jego dowództwem sekcja bojowa (gr. III ) mężczyzn odnosi historyczny sukces zajmując pierwsze miejsce w zawodach gminnych zorganizowanych w dniu 25 czerwca 1989 roku we Franklinowie.  Po upływie dwóch tygodni podczas zawodów gminnych  w Mazurach w kategorii oldbojów jednostka zostaje sklasyfikowana na 6 miejscu.

Wydaje się, że dekada lat 80-tych była okresem spodku aktywności Ochotniczej Straży Pożarnej w Lamkach. Działaczom jednostki było niezmiernie trudno dostosować się do realiów społeczno - gospodarczych tego okresu. Jednostka sporadycznie uczestniczyła w gminnych zawodach sportowo-pożarniczych, mało aktywnie włączała się w organizację eliminacji szkolnych Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej pod hasłem: „Młodzież zapobiega pożarom". Nie podjęto starań o rozpoczęcie bardzo oczekiwanej inwestycji jaką bez wątpienia była budowa świetlicy wiejskiej. Jedynie do działalności prewencyjnej OSP nie można mieć uwag gdyż systematycznie co roku przeprowadzała ona kontrole stanu ochrony przeciwpożarowej we wszystkich gospodarstwach rolnych na terenie Lamki i Zalesie. W efekcie takiej postawy jednostka była klasyfikowana na odległym miejscu we współzawodnictwie statutowym między terenowymi OSP na terenie gminy. Najlepszym miejscem jakie zajęła w tej rywalizacji była 12 lokata w roku 1987. Z drugiej strony systematycznie ulegała zwiększeniu liczba członków jednostki, co dobitnie świadczy że coraz lepiej była ona postrzegana w swoim środowisku. W styczniu 1991 roku według ewidencji OSP miała ona 54 członków czynnych, w tym 4 kobiety,
2 wspierających i 2 honorowych oraz 18 członków MDP.

Odbyte w dniu 20 stycznia tego roku Walne Zebranie przyniosło kolejne zmiany w składzie Zarządu, gdyż Mirosław Koper został wiceprezesem do spraw młodzieży i sportu, a Jerzy Trzeciak powołany został na zastępcę naczelnika. Władysław Szulc ponownie podjął się pełnić funkcję gospodarza. W Komisji Rewizyjnej nastąpiła tylko jedna zmiana - Krystyna Olejnik zastąpiła Bronisława Szóstaka na stanowisku członka tego organu władzy OSP. Delegatami na kolejny Zjazd Gminny wybrani zostali: Jan Pietrzak i Zbigniew Buśka.

Odnowiony Zarząd położył duży nacisk na szeroki udział członków jednostki w gminnych zawodach sportowo - pożarniczych. Do zawodów eliminacyjnych w Daniszynie w dniu 16 czerwca jednostka zgłosiła aż 5 sekcji, i wszystkie uzyskały awans do finału tej imprezy.

Finał w grupie I odbył się w Lamkach w dniu 21 lipca. Debiutujące w tej imprezie dziewczynki niespodziewanie zwyciężyły w swojej grupie a chłopcy uplasowali się na trzecim miejscu. Na tym samym miejscu sklasyfikowane zostały sekcje biorące udział w zawodach finałowych we Wtórku w dniu 8 września 1991 roku w grupie IIa chłopców, w gr. III i w gr. seniorów. Dzięki temu w nowowprowadzonej ogólnej punktacji tej imprezy jednostka zajęła pierwsze miejsce gromadząc 75 pkt przed Sadowiem - 67 pkt, Wtórkiem - 65 pkt, Topolą Małą - 63 pkt, Kwiatkowem - 62 pkt i Biniewem - 53 pkt. Dziewczynki w gr. I jako zwycięzca zawodów gminnych startowały następnie w zawodach rejonowych w Ostrowie Wielkopolskim w dniu 29 września i zajęły w nich trzecie miejsce za OSP Sieroszewice i OSP Dębnica.

W dniu 10 listopada tego samego roku z inicjatywy Zarządu Gminnego ZOSP w Ostrowie Wlkp. zwołane zostało nadzwyczajne Walne Zebranie OSP, którego zadaniem było dostosowanie statutu jednostki do nowej ustawy o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991r. Zebranie przyjęło nowy statut, który przedłożony został następnie do rejestracji w Sądzie Wojewódzkim w Kaliszu. Z tych samych względów Zarząd Gminny zdecydował się na zwołanie nadzwyczajnego Zjazdu Gminnego w dniu 28 lutego 1993 roku w Wysocku Wielkim. Walne Zebranie sprawozdawczo - wyborcze poprzedzające Zjazd Gminny odbyło się w dniu 10 stycznia 1993r. Zgodnie z nowym statutem skład Zarządu został powiększony do 9 osób. Do składu Zarządu ponownie dobrano wszystkich dotychczasowych jego członków  oraz Jerzego Kupajskiego i Bogusława Szymanowskiego. Komisja Rewizyjna wybrana została w 5 osobowym składzie, gdzie do dotychczasowych jej członków wybrano Andrzeja Urbaniaka i Antoniego Wierzyka. Do składu Zarządu Gminnego ZOSP RP wybrano Sewera Chenczke, a drugim delegatem na Zjazd Gminny został Jan Pietrzak.

W roku 1993 znów znaczne sukcesy odnotowały na swoim koncie sekcje biorące udział w gminnych zawodach sportowo-pożarniczych. W zawodach gr. I, które odbyły się w dniu 20 czerwca w Michałkowie chłopcy zajęli 2 miejsce (startowały 23 sekcje), a dziewczynki zostały sklasyfikowane na 4 miejscu. W eliminacjach rewiru I zachodnio-południowego, które odbyły się 4 lipca w Świeligowie jednostka wystawiła dwie sekcje w gr. IIa, ale żadna z nich nie odniosła sukcesu zajmując 6 i 9 miejsce. Nie powiodło się także seniorom, którzy zajęli ostatnie 7 miejsce. Honor jednostki uratowała sekcja bojowa zajmując 2 miejsce. W zawodach finałowych, które odbyły się w dniu 5 września na stadionie „ Stali" w Ostrowie Wlkp. sekcja chłopców wystąpiła jako obrońca tytułu mistrzowskiego, ale została ostatecznie sklasyfikowana dopiero na 5 miejscu. Sekcja bojowa (gr.III) podobnie jak w eliminacjach zajęła 2 miejsce. W punktacji ogólnej zawodów zwyciężyła tym razem Sobótka - 107 pkt. przed Lamkami - 75 pkt., Topolą Małą - 69 pkt., Wtórkiem - 68,5 pkt., Daniszynem - 63 pkt. i Franklinowem - 61 pkt.

Kolejne walne zebranie - sprawozdawczo wyborcze odbyło się dnia 23 stycznia 1994r. i przyniosło ono duże zmiany w składzie władz OSP. Nowym prezesem został Sewer Chenczke, naczelnikiem ponownie wybrano Zbigniewa Buskę, a wiceprezesami zostali: Jana Pietrzaka i Andrzeja Domagałę. Powołano 2 zastępców naczelnika, którymi zostali Mirosław Koper i Andrzej Urbaniak. Nowym sekretarzem został Jerzy Kupajski, skarbnikiem Jerzy Trzeciak, a gospodarzem Józef Wierzyk. Zmianie uległ także skład osobowy Komisji Rewizyjnej, której przewodniczącym został Robert Gola, sekretarzem wybrano Jarosława Trzeciaka, a trzecim członkiem był Antoni Wierzyk. W roku tym zanotowano poważne niepowodzenia podczas gminnych zawodów sportowo-pożarniczych. W zawodach gr. I, które odbyło się w dniu 29 maja w Sadowiu  wystartowała tylko sekcja chłopców i zajęła odległe 12 miejsce. W zawodach eliminacyjnych rewiru południowo-zachodniego w Cegłach w dniu 5 czerwca tylko sekcja chłopców gr. IIa uzyskała awans do finału do finału zajmując 2 miejsce. Nie powiodło się sekcji bojowej  (gr. III ) i seniorom, gdyż obie sekcje sklasyfikowane zostały na 9 miejscach. W zawodach finałowych, które odbyły się w dniu 4 września 1994r. w Wysocku Wielkim sekcja chłopców zwyciężyła w swojej grupie. W punktacji ogólnej jednostka zajęła 6 miejsce  55 pkt., za Biniewem - 84 pkt., Sobótką  -77 pkt., Topolą Małą - 75 pkt., Wysockiem Wielkim - 66 pkt. i Sadowiem - 60 pkt.

Udanie rozpoczęła jednostka rywalizację  podczas zawodów w roku następnym. W zawodach gr. I, które odbyły się 28 maja 1995r. wystartowała sekcja dziewcząt i 2 sekcje chłopców. Pierwsza sekcja chłopców i dziewczyny zajęły 2 miejsca, a druga sekcja chłopców była czternasta (brało udział 25 sekcji). Jednakże już zawody eliminacyjne rewiru zachodnio-południowego, które odbyły się w dniu 25 czerwca w Mazurach przyniosły wielkie rozczarowanie działaczom jednostki. Wszystkie sekcje biorące udział z zawodach zajęły odległe miejsca: seniorzy - 5, chłopcy gr. IIa - 8 i sekcja bojowa (gr. III) - 10 miejsce. W tej sytuacji tylko sekcja chłopców jako obrońca tytułu mistrzowskiego wystąpiła w zawodach finałowych w Ostrowie Wlkp. w dniu 3 września 1995r. Nie odnieśli jednak w tej imprezie sukcesu zajmując w swojej grupie 5 miejsce. W ogólnej punktacji zawodów jednostka zgromadziła tylko 59 pkt. i została sklasyfikowana na 7 miejscu. Zwyciężyła Sobótka - 99 przed Topolą Małą - 85 pkt., Biniewem - 76 pkt, Wtórkiem - 74 pkt, Sadowiem - 62 pkt. i Łąkocinami -60 pkt.

Ważne decyzje zapadły natomiast na Walnym Zebraniu w dniu 14 stycznia 1996r. Członkowie jednostki postanowili zakupić używany samochód i adaptować go na potrzeby jednostki. Zobowiązali także Zarząd do rozpoczęcia remontu lub rozbudowy świetlicy i strażnicy. Nastąpiły także zmiany w składzie Zarządu. Z funkcji naczelnika ustąpił Zbigniew Buśka, a na jego miejsce wybrano na to stanowisko Mirosława Kopra. Funkcje zastępców naczelnika powierzono Rafałowi Majchrzakowi i Dariuszowi Jambrożemu, a Andrzej Urbaniak został członkiem Zarządu.

W roku 1992 gminne zawody sportowo- pożarnicze rozpoczęły się rywalizacją młodzieży w gr. I (do 16 lat). Zawody odbyły się w dniu 31 maja w Karskach i przyniosły wielki sukces jednostce, gdyż chłopcy w grupie 18 sekcji okazali się najlepsi, a dziewczyny zajęły drugie miejsce. W zawodach eliminacyjnych rewiru południowo-zachodniego w dniu 21 czerwca w Gorzycach Wielkich chłopcy w gr. IIa (16- 18 lat) zajęli 3 miejsce, a sekcja bojowa (III gr.) uplasowała się na 2 miejscu. Obie sekcje uzyskały awans do  zawodów finałowych. Nie udała się to sztuka sekcji seniorów, którzy zajęli 7 (ostatnie) miejsce. W zawodach finałowych, które odbyły się 28 czerwca w Daniszynie chłopcy w gr. I zajęli 1 miejsce, a sekcja bojowa sklasyfikowana została na 2 miejscu, za gospodarzami imprezy. W punktacji ogólnej zawodów OSP z sumą 91 pkt. zaklasyfikowana została na drugim miejscu. Zwyciężył Wtórek -90 pkt, a za Lamkami znalazła się Sobótka - 84 pkt, Kwiatków - 68 pkt, Biniew -65 pkt i Łąkociny -63 pkt

Jak co roku największym przedsięwzięciem organizacyjnym dla jednostki było przygotowanie sekcji do corocznych gminnych zawodów sportowo - pożarniczych. W roku1996 do tych zawodów OSP zgłosiła tylko 4 sekcje. Rywalizację w tym roku zgodnie z tradycją rozpoczęli członkowie MDP w gr. I. (do lat 16), którzy w dniu 10 czerwca rywalizowali w Łąkocinach. Zgłoszone do zawodów dwie sekcje chłopców zaprezentowały się z jak najlepszej strony, gdyż druga sekcja była najlepsza w swojej kategorii, a pierwsza sekcja sklasyfikowana została na 5 miejscu. Nieudany był natomiast występ sekcji OSP w zawodach eliminacyjnych rewiru I w dniu 21 lipca w Chruszczynach, gdzie chłopcy w gr. IIa zajęli 5 miejsce, a sekcja bojowa (gr. III) była dopiero siódma. Po raz pierwszy od roku 1991 żadna sekcja OSP nie zakwalifikowała się do zawodów  finałowych. W tej sytuacji jednostka została w ogólnej punktacji gminnych zawodów sklasyfikowana dopiero na 7 miejscu. Zwyciężyła Sobótka - 133 pkt przed Biniewem - 81 pkt, Czekanowem - 78 pkt, Świeligowem- 78 pkt, Wtórkiem - 77 pkt i Daniszynem - 75 pkt.

Ważnym wydarzeniem w życiu jednostki było zakupienie w tym roku używanego samochodu marki „Robur", który następnie we własnym zakresie zaadoptowany został na pojazd strażacki. Wraz z zakupem tego pojazdu powstał problem jego przechowywania, gdyż nie mieścił się on w strażnicy. Dlatego też na Walnym Zebraniu sprawozdawczo - wyborczym w dniu 5 stycznia 1997 roku postanowiono przystąpić do budowy nowej strażnicy. Przeprowadzone wybory zmieniły w części skład Zarządu. Nowym wiceprezesem został Edmund Borowczyk zastępując na tej funkcji Jana Pietrzaka. Nowym członkiem Zarządu na stanowisku kronikarza był Ireneusz Więcek, a Dariusz Jambroży został członkiem tego organu władzy. Zmiana nastąpiła też na stanowisku przewodniczącego Komisji Rewizyjnej, którą to funkcję objął Jerzy Kurkiewicz.

Tak „odnowiony" Zarząd energicznie przystąpił do pracy. Postanowiono odzyskać dawną pozycję w gminie w gminnych zawodach sportowo - pożarniczych do których zgłoszono aż 9 sekcji, w tym po raz pierwszy dziewczyny w grupie IIa. Podczas zawodów MDP gr. I w Mazurach w dniu 8 czerwca druga sekcja chłopców zajęła 1 miejsce, a druga sekcja została sklasyfikowana na 12 miejscu. Dziewczęta zajęły natomiast 4 miejsce w swojej kategorii. Bardzo nieudany był start OSP w zawodach eliminacyjnych rewiru I w Topoli Małej, gdzie żadna sekcja nie uzyskała awansu do finału. Na 6 miejscach zostały sklasyfikowane sekcje w gr. IIa i III (pierwsza sekcja). Pozostałe dwie sekcje były ostatnie w swoich grupach  (druga sekcja w gr. III i seniorzy). W zawodach finałowych, które odbywały się w dniu 21 września w Daniszynie uczestniczyła tylko wspomniana sekcja dziewcząt w gr. IIa, gdzie zajęła 3 miejsce. W punktacji ogólnej jednostka zajęła 4 miejsce gromadząc 84 pkt. Jednostka została wyprzedzona przez Sobótkę - 171 pkt (13 sekcji brało udział w zawodach), Wtórek - 100 pkt i Czekanów - 94 pkt, ale wyprzedziła Gorzyce Wielkie - 70 pkt i Topolę Małą - 69 pkt oraz pozostałe OSP w gminie.

Tydzień później dwie sekcje startowały w zawodach sportowo - pożarniczych rejonu ostrowsko - krotoszyńskiego w Raszkowie, gdzie dziewczyny w gr. I były piąte, a ich starsze koleżanki w gr. IIa zajęły 6 miejsce.

W następnym roku z dużą energią członkowie jednostki przystąpili do pracy społecznej przy budowie nowej strażnicy. Do końca roku wykonano - według wyceny finansowej, połowę zaplanowanych prac. Jak zawsze dużą uwagę przywiązywano do udziału w gminnych zawodach sportowo - pożarniczych. W tym roku zawody w gr. I ponownie odbyły się w Świeligowie w dniu 14 czerwca, gdzie chłopcy zajęli pierwsze, a dziewczęta 9 miejsce w swojej kategorii.

W eliminacjach rewiru I, które odbyły się w Topoli Małej w dniu 5 lipca 1998 roku dwie sekcje w gr. IIa i gr. III uzyskały awans do finału zajmując odpowiednio 2 i 1 miejsce. Odpadli seniorzy, którzy zajęli 6 miejsce.

W zawodach finałowych odbytych w dniu 27 września w Topoli Małej dziewczyny gr. IIa jako jedyne zgłosiły się do tej imprezy i oczywiście zajęły 1 miejsce. Ich koledzy w tej samej grupie zajęli piąte miejsce. Prestiżowy sukces odniosła sekcja bojowa (gr. III) zwyciężając w tych zawodach. W punktacji ogólne zwyciężyła Sobótka - 99 pkt, która o 1 pkt wyprzedziła Lamki. Dalej z dużą stratą uplasowały się jednostki z Biniewa -85 pkt, Topoli Małej - 79 pkt, Sadowia -75 pkt i Czekanowa -
68 pkt.

Oprócz udziału w zawodach jednostka aktywnie włączyła się w życie społeczne wioski organizując obchody Dnia Dziecka i obsadziła swoimi członkami ekipę sołectwa Lamki na zimową i letnią Spartakiadzę Mieszkańców Wsi Gminy Ostrów Wielkopolski. Zarząd OSP przeprowadził też analizę aktywności członków jednostki, skreślając z ewidencji osoby nie zaangażowane w jej działalność. W efekcie na koniec 1998 roku jednostka liczyła 39 członków czynnych, 2 wspierających i 3 dożywotnich oraz 33 członków MDP.

Rok 1999 przyniósł jednostce dalsze sukcesy w jej gminnych zawodach sportowo - pożarniczych. W zawodach gr. I odbytych w dniu 13 czerwca w Kwiatkowie sekcja chłopców zajęła 5 miejsce, a 7 były ich koleżanki. Dwie sekcje w gr. IIa i gr. III startujące w eliminacjach rewiru I odbytych we Wtórku w dniu 20 czerwca uzyskały awans do zawodów finałowych zajmując w swoich grupach pierwsze miejsca. Zawody finałowe odbyły się w dniu 5 września na stadionie miejskim w Ostrowie Wielkopolskim. Obie wyżej wymienione sekcje tym razem zajęły drugie miejsca. W całych zawodach w tym roku w punktacji ogólnej OSP zajęła trzecie miejsce mając 87 pkt. Zwyciężyła ponownie Sobótka - 115 pkt przed Wtórkiem - 90 pkt.

Ostatnie Walne Zebranie sprawozdawczo - wyborcze odbyło się w dniu 2 stycznia 2000 roku. W wyniku przeprowadzonych wyborów nowym naczelnikiem został Rafał Majchrzak, a wiceprezesem Józef Wierzyk. Nowym skarbnikiem został Eugeniusz Kleiber, a zastępcą naczelnika Tomasz Płonka. Po raz pierwszy we władzach OSP znaleźli się: Sławomir Lachowski (gospodarz), Zbigniew Wierzyk i Marcin Wielewicki. Komisję Rewizyjną tworzyli: Jerzy Kurkiewicz - przewodniczący, Marek Bielawski - sekretarz i jako jej członkowie Monika Buśka i Sebastian Królikowski. W centrum uwagi nowych władz były oczywiście sprawy związane z budową nowej strażnicy. Pozyskano na ten cel dotację z Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń w Ostrowie Wielkopolski w wysokości 20 tys. zł oraz pomoc finansową gminnych i wiejskich władz samorządowych. Jednocześnie z budową tego obiektu prowadzono prace remontowe w świetlicy wiejskiej, dzięki czemu nadal jest on w użytkowaniu. Zmodernizowano oświetlenie oraz zerwano podłogę w świetlicy, gdzie następnie wykonano betonową posadzkę. Wzmocniono i wymieniono deski w ścianach tego obiektu. Część starej strażnicy przeznaczono na poszerzenie funkcjonującego w byłym lokalu klubu „Ruch" zakładu gastronomicznego.

W roku 2000 zmieniono regulaminy i zasady organizacji gminnych zawodów sportowo - pożarniczych. Członkowie MDP do lat 16 rywalizowali według regulaminu Międzynarodowego Komitetu Technicznego do Zapobiegania Pożarów i Gaszeniu Pożarów (CTIF). Pierwsze zawody według tego regulaminu zorganizowano w dniu 4 czerwca w Wysocku Wielkim. Do imprezy tej zgłoszono sekcję chłopców, która zajęła 6 miejsce.

Starsi członkowie OSP rywalizują od tego roku w gr. „A", a seniorzy w gr. „As". Dla kobiet od 16 roku życia utworzono grupę „C", a seniorki powyżej 30 lat w grupie „Cs".

W pierwszych zawodach gr. „As" i „Cs", które odbyły się w dniu 2 lipca 2000 roku w Czekanowie jednostka nie brała udziału. Zawody w grupie „A" i „C" odbyły się w strugach ulewnego deszczu w Mazurach w dniu 16 lipca. Wystawiona przez jednostkę sekcja w grupie „A" zajęła odległe 18 miejsce w gminie. Tak więc w roku 2000 jedynie 3 sekcje brały udział w zawodach gminnych, a jednostka zajęła 13 miejsce w punktacji ogólnej - najgorsze od początku prowadzenia przez Zarząd Gminny ZOSP RP w Ostrowie Wielkopolskim tej rywalizacji.

W zawodach w roku 2000 najlepsza okazała się według zmienionych zasad punktacji OSP Wtórek - 15 pkt przed Sobótką - 24 pkt, Topolą Małą - 36,5 pkt, Franklinowem - 40 pkt, Wysockiem Wielkim - 47 pkt i Sadowiem - 48 pkt.

Niepowodzeniem w roku milenijnym jednostka w części zrekompensowała sobie w pierwszym roku nowego tysiąclecia. Co prawda w zawodach MDP w Borowcu w dniu 10 czerwca 2001 roku dziewczęta zajęły 5 miejsce, a chłopcy  zostali sklasyfikowani na 11 miejscu, ale bardzo dobre zaprezentowały się sekcje gr. „A" i „C". Zawody dla tych sekcji odbyły  się w dniu 24 czerwca w Gorzycach Wielkich, gdzie mężczyźni zajęli 2 miejsce, a kobiety uplasowały się na 3 miejscu.

Sekcje w gr. „As" i „Cs" rywalizowały natomiast w dniu 15 lipca w Mazurach. Skompletowana po raz pierwsza w historii OSP sekcja seniorek zajęła 6 miejsce, a mężczyźni zostali sklasyfikowani na 11 miejscu. Punktację ogólną po raz drugi z rzędu wygrała jednostka z Wtórku gromadząc 31 pkt, ale na drugim miejscu były Lamki z 38 pkt. Dalsze miejsca zajęły OSP z Sadowia - 40pkt, Wysocka Wielkiego - 41 pkt, Daniszyna - 44 pkt i Sobótki - 47 pkt. Należy zauważyć, że pierwszy raz jednostka zgłosiła sekcje we wszystkich grupach wiekowych w gminnych zawodach sportowo - pożarniczych.

Należy dodać także, że od roku 1996 OSP uczestniczy w turnieju piłki nożnej o Puchar Zarządu Gminnego ZOSPRP w Ostrowie Wielkopolskim w którym uczestniczą chłopcy do 15 roku życia włącznie. Niestety nigdy jednostka nie odnotowała w tej imprezie większych sukcesów kończąc swój udział na etapie eliminacji grupowych.

Marlena Kruszyk
Wiadomości z Polski     |     Wiadomości ze Świata     |     Rozkład PKP     |     Rozkład PKS     |     Rozkład LOT     |     Kursy walut     |     Giełda     |     Lotto     |     Pogoda     |     
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez:CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.